Javni poziv za potporu manifestacijama 2026.

Vidi ovdje

Przyroda

Jaskinia Medvidina

Poznaj historię jaskini Medvidina – ukrytego skarbu z plażą, na której niegdyś odpoczywała najrzadsza foka świata: mniszka śródziemnomorska (Monachus monachus). Dla mieszkańców wybrzeża nie była ona zwykłym zwierzęciem, lecz mistycznym „morskim człowiekiem”, który przez wieki inspirował podróżników i poetów.

Legendy o „morskim smakoszu”
Te inteligentne stworzenia od zawsze pobudzały wyobraźnię. Opat Alberto Fortis w swoim słynnym dziele Podróż po Dalmacji (1774) odnotował niezwykłe ludowe wierzenie:

„Mieszkańcy wybrzeża przypisują temu płazowi wielką słabość do winogron i poważnie twierdzą, że w porze dojrzewania wychodzi on nocą z wody, by podjadać kiście wiszące na krzewach winnych”.

Oprócz zamiłowania do winnic, rybacy opowiadali o jej poczuciu humoru – podobno potrafiła ich prowokować, podrzucając ryby wysoko w górę i zręcznie chwytając je w zęby, co w XVI wieku opisał poeta Mavro Vetranović.

Medvidina w literaturze chorwackiej
Mniszka śródziemnomorska zajmuje wyjątkowe miejsce w historii chorwackiej literatury, często służąc jako symbol głębokiego snu:

Marko Marulić, ojciec literatury chorwackiej, w swoim eposie Judyta (1501) napisał o asyryjskim wodzu Holofernesie, że „spał mocniej niż morski niedźwiedź” (dawna lokalna nazwa foki).

Opat Mavro Orbini na początku XVII wieku twierdził, że zwierzęta te dawały się tresować, reagowały na imiona i gestami pokazywały, że rozumieją ludzką mowę.

Powrót adriatyckiej ikony
Choć obawiano się, że w 1963 roku zabito ostatnią mniszkę w Adriatyku, natura dała nam drugą szansę. Po dekadach nieobecności „morski człowiek” zaczął ponownie pojawiać się w ostatnich latach w różnych częściach Adriatyku, niosąc nadzieję na przetrwanie tego fascynującego gatunku.

Ciekawostka historyczna: Jeden z osobników został schwytany jesienią 1908 roku w pobliżu Makarskiej i przekazany do Muzeum Narodowego Bośni i Hercegowiny w Sarajewie.

Discover more