Kościół św. Mikołaja na wzgórzu Prirovac

Położony na wzniesieniu dominującym nad okolicą, czternastowieczny kościół św. Mikołaja to nie tylko obiekt sakralny, ale przede wszystkim klucz do zrozumienia starożytnej przeszłości Breli. Ten zabytek wysokiej kategorii łączy w sobie gotycką architekturę, tajemnicze legendy oraz ślady zaginionych osad.

Architektura i mistyczna nekropolia
Zbudowany jako jednonawowa budowla z charakterystycznymi gotyckimi sklepieniami i prostokątną apsydą, kościół został gruntownie odrestaurowany w 1998 roku. Jego spokojne otoczenie skrywa średniowieczną nekropolię z 19 płytami nagrobnymi, będącymi niemymi świadkami czasu, którzy nadają temu wzgórzu wyjątkową atmosferę zadumy.

Śladami antycznej Berulii
Tuż poniżej kościoła widoczne są ruiny dawnych domów. Większość historyków uważa, że to właśnie tutaj znajdowała się Berulia – osada wspomniana przez cesarza Konstantyna Porfirogenetę już w X wieku.

Legendy i ciekawostki
„Nieskończone” stado owiec: W pobliskiej miejscowości Kopačine mieszkały picokare (zakonnice trzeciego zakonu św. Franciszka). Ludowe podanie głosi, że posiadały one tak liczne stado owiec, iż ciągnęło się ono nieprzerwanie od ich siedziby aż po same szczyty masywu Biokovo.

Wieża Turecka (Turska kula): Na południowy wschód od kościoła znajduje się fascynująca, dwupiętrowa forteca ze strzelnicami. Powstała ona poprzez zabudowanie skalnych urwisk podczas wojny kandyjskiej (połowa XVII wieku), służąc jako bezpieczne schronienie przed najazdami osmańskimi.

Gniew biskupa: Kościół po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1597 roku w dramatycznych okolicznościach – kiedy to biskup Nikola Ugrinović rzucił interdykt na Brelę, tymczasowo zakazując odprawiania mszy, udzielania sakramentów i pochówków w miejscowości.

Tajemnica daty poświęcenia
Choć poświęcenie kościoła przypisywano biskupowi Ugrinoviciowi, detale we wnętrzu świątyni wskazują na inną możliwość.

Obok dwóch krzyży konsekracyjnych na ścianach widnieje data poświęcenia – 26 maja, jednak rok pozostaje nieznany. Ponieważ 26 maja obchodzone jest wspomnienie św. Filipa Neri, patrona Filipinów, których kongregację założył biskup makarski Nikola Bijanković, istnieje duże prawdopodobieństwo, że to właśnie on dokonał rekonsekracji kościoła św. Mikołaja w Górnej Breli. Prawdopodobnie odbyło się to w ramach szerokiej odnowy duchowej regionu Biokovo, który był mu niezwykle bliski. Możliwe jest również, że nowego poświęcenia dokonał następca (i siostrzeniec) Bijankovicia, Stjepan Blašković.