Kaplice wotywne św. Rocha w Breli

Brela zachowuje pamięć o swojej burzliwej przeszłości poprzez liczne zabytki sakralne. Wśród nich szczególne miejsce zajmują kaplice poświęcone świętemu Rochowi, patronowi chroniącemu przed chorobami zakaźnymi. Stanowią one trwałe przypomnienie o walce mieszkańców z jedną z najcięższych plag w historii wybrzeża makarskiego.

Wspomnienie o „zarazie makarskiej” (1815)
Rok 1815 odcisnął głębokie piętno na historii tego regionu. To właśnie wtedy przez wybrzeże przetoczyła się „zaraza makarska” (dżuma) – ostatnia wielka fala tej choroby, która znacząco wpłynęła na lokalne zwyczaje oraz sam krajobraz miejscowości:

Ogień jako obrona: Z obawy przed rozprzestrzenianiem się infekcji mieszkańcy uciekali się do drastycznych środków. Zapisy historyczne wspominają o paleniu domów w Breli krytych słomą, gdyż wierzono, że ogień jest najskuteczniejszą ochroną.
Dziedzictwo i tradycje: Walka z chorobą pozostała zapisana w ludowych opowieściach i pracach naukowych, ale także w samej przestrzeni – poprzez odizolowane stare cmentarze oraz te wotywne pomniki.

Kaplica św. Rocha w Donje Selo
Wzniesiona w 1815 roku jako bezpośrednie wotum podczas samej epidemii. Pierwotnie znajdowała się przy drodze w pobliżu starego kościoła parafialnego św. Szczepana, lecz ze względu na poszerzanie jezdni w latach 90. XX wieku została przeniesiona na obecne miejsce, bliżej kościoła.

Kaplica św. Rocha na Gornji Kričak
Kaplica ta została zbudowana w 1816 roku, tuż po tym, jak niebezpieczeństwo minęło. Mieszkańcy wznieśli ją w dowód wdzięczności za ustąpienie epidemii i ochronę swoich rodzin.