Oryginalna architektura historyczna: ślady tradycji

Brela to nie tylko morze i plaże; jej zaplecze skrywa stare zespoły domów i osady, które świadczą o pierwotnej architekturze regionu podbiokowskiego. Te kamienne zabytki kultury, ze swoimi wspólnymi podwórzami i wąskimi uliczkami, opowiadają historię dawnego stylu życia.

Brela: kamienne rzędy domów wzdłuż morza i magistrali
Wśród zespołów, które zachowały sugestywne elementy lokalnego budownictwa historycznego, wyróżniają się:

Ivanci: położone bezpośrednio pod magistralą, na stromym zboczu opadającym ku błękitowi morza. Są rozpoznawalne dzięki otwartym, wspólnym „dvorom” (podwórzom), które niegdyś były centrum życia społecznego.
Krug: znajduje się na samym skraju Breli powyżej magistrali, w kierunku osady Topići w Baškiej Vodzie.
Donji i Gornji Zelići, Šošići (Banja) oraz Kričak: zespoły, które dzięki swojej kamiennej strukturze wciąż opierają się upływowi czasu.
Juričići, Ribičići i Medići: położone w górnej części Breli, powyżej magistrali, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła św. Jerzego.

Gornja Brela: tradycja pasterska i „balature”
W Gornjej Breli architektura przybiera jeszcze bardziej pierwotny, wiejski charakter:

Tomaši: położone powyżej kościoła Matki Bożej Zdrowia. Charakteryzują się rzędami domów z autentycznymi zewnętrznymi schodami – balaturami, które są znakiem rozpoznawczym dalmatyńskiego zaplecza.
Prosik: osada położona na nasłonecznionym kamiennym płaskowyżu (prisoj), z którego roztacza się widok na imponujący kanion.
Zaveterje: obszar obejmujący osady Ursići, Brkulji, Tomaši, Drinovci i Bartulovići. Zespoły te rozwinęły się z dawnych szałasów pasterskich, dokąd mieszkańcy Breli latem pędzili bydło na wypas.

Sezonowe osady Biokova
Szczególnym klejnotem są dziś w większości opuszczone „wtórne osady wiejskie” położone wysoko w masywie Biokovo. Żyto tam sezonowo, od wiosny do jesieni, zgodnie z rytmem przyrody i inwentarza. Osady te stanowią dziś cenny pomnik współistnienia człowieka i gór.